nnbarmadares1.jpg]

توجه به ضرورت بهداشت مدارس در کشورهای جهان همزمان نبوده و شاید فرانسه اولین کشوری باشد که همراه با طرح آموزش علمی خود ، یک ماده را نیز به مسئله بهداشت مدارس اختصاص داد و در سال 1793 که این طرح به تصویب رسید یک نفر پزشک نیز به عنوان مسئول بهداشت مدارس انتخاب شد . در کشور هلند ،بهداری آموزشگاهها در سال 1868 با استخدام دو نفر پزشک پایه گذاری شد . درسال 1942 که اولین قانون مربوط به بهداشت مدارس به تصویب رسید این سازمان جوان به سرعت گسترش یافت بنحوی که 210 پزشک به طور تمام وقت به امور بهداشتی کودکستانها و دبستانها تحت نظر شهرداری ها رسیدگی    می کردند . در ایالات متحده آمریکا ، در سال 1829 ویلیام الکوت (Alcot) راجع به مشخصات ساختمان مدارس مقاله ای نوشت و در سال 1850 هوراس من (Horace man) تدریس مسائل اعضاء بدن و فیزیولوژی بعضی قسمت های بدن انسان را به زبان ساده برای دانش آموزان ابتدایی توصیه کرد و مدتی خود به آموزش پرداخت و در سال 1890 دروس فیزیولوژی و بهداشت محیط زیست  در 140 ایالت آمریکا جزو برنامه رسمی دروس مدارس شد . و بالاخره در سال 1894 ساموئل دارگین معاینات عمومی دانش آموزان را در مدارس شهر یوستون آغاز کرد و در سال 1898 توجه کلی و فراگیر نسبت به بهداشت دانش آموزان ایالات متحده آمریکا صورت گرفت . در انگلستان آغاز کار بهداشت مدارس از سال 1907 و تحت نظارت ادارات آموزش محلی به وجود آمد و در سال 1919 ریاست پزشکان وزارت بهداری با حفظ سمت به ریاست بهداشت مدارس نیز منصوب گردید

           در آغاز کار بهداشت مدارس ، کشف نقایص عضوی دانش آموزانی بود که مشکلی در کار تحصیل داشتند ولی بعداً این وظیفه توسعه یافت و تمام مسائلی را که بنحوی با سلامت و بهداشت جسمی و روانی کودکان در ارتباط بود ، فرا گرفت .

         

تاریخچه بهداشت مدارس و تحولات سازمانی آن در ایران

             در سال 1293 شمسی هیئتی از پزشکان ایرانی و اروپائی مقیم تهران تشکیلاتی  به نام مجلس الحفظ الصحه برای مراقبت از بهداشت عمومی به وجود آوردند . در اواخر همین سال دکتر علی اکبر خان (اعتماد السلطنه ) به سمت مفتش صلحی مدارس با حقوق ماهانه 45 تومان منصوب شد . در سال 1304 شمسی صحیه مدارس به عنوان یک واحد مشخص به وزارت معارف معرفی شد  و وابسته به آن گردید . این واحد دارای قسمت های کحالی معاینات بهداشتی دانش آموزان و آموزش بهداشت بود . در سال 1315 شمسی صحیه مدارس به نام بهداری آموزشگاهها تغییر اسم یافت و در سال 1318 بهداری آموزشگاهها ضمیمه اداره کل دانشکده پزشکی و بیمارستانها گردید و در 1320 دوباره به عنوان دفتر کل بهداری آموزشگاهها به تشکیلات وزارت معارف پیوست و اما این دگرگونیهای اسمی چیزی بر محتوای       خدماتی اش نیفزود . چون از نیروی انسانی میان رده ای که بتواند پاسخگوی نیازهای بهداشتی دانش آموزان باشد تهی بود ، از این رو در سال 1350 برای پر کردن این خلاء و نیروی اجرایی ، مدارس عالی بهداشت تاسیس شد . در تهران و خراسان واصفهان و آذر بایجان شرقی و فارس ابتدا به صورت داوطلب و سپس از طریق کنکور با مقاطع تحصیلی فوق دیپلم دانشجو می پذیرفت و آموزش یافتگان که غالباً دختر بودند ، به عنوان مربی بهداشت و بعداً با تغییر نامهایی و نهایت با پیت سازمانی مراقب بهداشت در اداره ی کل بهداری آموزشگاهها که به اداره بهداشت مدارس تغییر نام یافته بود ، پذیرفت . تعداد این نیروی میان رده ای که غالباً پس از فراغت از تحصیل جذب وزارت آموزش و پرورش شده بودند در تمام مملکت به حدود هفت هزار نفر رسید . در اردیبهشت 58 ، یعنی پس از چند ماهی پس از پیروزی انقلاب اسلامی همه آنها همراه با سایر پرسنل پزشکی و فنی اداره کل بهداشت مدارس از وزارت آموزش و پرورش جدا و با وزارت بهداری ادغام شد و در ارتباط با یک زنجیره مناسب خدماتی کار خود را شروع کرد . در سالهای 58 تا 63 این حرکت تازه با برنامه ریزی های مناسب و سنجیده تری که به وسیله صاحب نظران وزارت بهداری طراحی شده بود ، می رفت که به ثبات و ثمر نزدیک تر شود و بهداشت مدارس در قالب و شکل علمی و اصولی خود مقام و منزلتی پیدا کند . اما در این زمان ، یعنی در سال 63 دوباره نوای تازه ای به دگرگون کردن این نظام نوپا و اسحکام نیافته نواخته شد و کارشناسان مسائل بهداشتی می گفتند : گسترش و ارتقای بهداشتی زیر پنج سال نسبت به خدمات بهداشتی دانش آموزان از اولویت بیشتری برخوردار است و از این نیروها باید در کلینیک های مادر و کودک استفاده شود و در حاشیه آن بهداشت مدارس نیز قسمتی از این برنامه می باشد . ولی طرح و تدوین این برنامه در جریان اجرا به دلایل مختلف دچار مشکل شد . از جمله عدم تمکین پرسنل اجرایی ، یعنی مراقبین بهداشت ، لذا در استانهای مختلف به صور گوناگون کلی یا نسبی به زور یا رغبت آنرا به مرحله اجرا در آوردند ولی عوارض دلسرد کننده و زیان بارش برای عاملان اجرا یعنی مراقبین بهداشت بیشتر از نتایج مفید آن برای برخورداران از خدمات بهداشتی بود و بالاخره در پایان سال 1369 اکثریت مراقبین بهداشت مدارس از مراکز بهداشتی به وزارت آموزش و پرورش مراجعت نمودند و از زنجیره سازمان یافته و مربوط بهداشتی درمانی که تقریباً با حلقه هایش هماهنگ شده بود ، خارج شدند .

 

بهداشت مدارس در لارستان

              هر چه کنکاش صورت گرفت تا تاریخچه و نوشتاری پیدا کنیم موفقیت حاصل نشد ولی قدر مسلم یادمان نرفته است که در سالهای 60 تا 64 کماکان مراقبین بهداشت از طرف بهداری به مدارس می رفتند و فعالیت های غربالگری و مراقبت دانش آموزان را انجام می دادند اما در سالهای بین 65 تا 66 تعدادی از آنها از لار رفتند و کلی از آنها در بخش کودکان به عنوان منشی به کار گرفته شد و دو نفر از آنها نیز در آموزش و پرورش جزء مدرسین شدند . در سال 73 که مجدداً تشکیلات بهداشت مدارس از بهداشت خانواده کاملاً جدا شد و تشکیلات جدید بهداشت مدارس در فارس آغاز به کار کرد ، ابلاغ مسئول بهداشت مدارس بنام زینب صادقی مقدم زده شد که تا بحال به فعالیت خود ادامه داده است .

تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1387-8-8 11:17        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ